Aile, Çocuk, Yaşlı ve Engellilerle Umre

Bireysel umrenin en güzel taraflarından biri, programı ailenizin temposuna göre kurabilmenizdir: grup yetişme telaşı olmadan, çocuğun uyku saatine ve büyüklerin dizlerine göre bir umre.

Çocukla umre

Dinî yönü:

• Ergenlik çağından önce yapılan umre sahihtir; ancak çocuk büyüdüğünde üzerine farz olacak ibadetlerin yerine geçmez.⁷
• Hanefîlere göre çocuğun işlediği ihram yasakları ceza gerektirmez; Şâfiîlere göre ceza veliye düşer. Yine de velinin, çocuğun yasakları çiğnememesi için özen göstermesi gerekir.^1,3
• Ayırt etme çağındaki çocuk niyetini ve ibadetini kendisi yapar; daha küçük çocuklar velilerinin yardımıyla umre yapar.⁷ Çocuk için umre, kucakta uyuduğu bir tavaf olarak da güzeldir — telaşa gerek yoktur.

Pratik yönü:

• Her çocuğun, bebekler dahil, kendi pasaportu ve vizesi olmalıdır. THY, 48 saatten küçük bebekleri uçağa kabul etmez ve bir aylık olmayı beklemeyi önerir.⁸
• Suudi Sağlık Bakanlığı’nın meningokok aşısı şartı 1 yaş üstü çocukları da kapsar (sağlık rehberi).
• Kaybolmaya karşı: Çocuğun bileğine adınızı ve telefonunuzu yazan bir bileklik takın; Mescid-i Haram kapılarında da iletişim numarası yazılan bileklikler verilmektedir. Kaybolan çocuklar Harem’deki misafir bakım merkezlerinde tutulur. Çocuğa bir kapı numarasını buluşma noktası olarak ezberletin.^5,6
• Yoğun saatlerden kaçının, çocukları hep yanınızda tutun.⁶
• Bebek arabası ile tavaf için üst katlar daha uygundur; zemin katta yoğun saatlerde arabayla tavaf hem zor hem kalabalık için zahmetlidir.
• Uçuşu ve tren yolculuğunu çocuğun uyku saatlerine denk getirin. Süt, mama ve bez Mekke ve Medine’de kolayca bulunur; ilk 24 saatlik ihtiyacı yanınızda taşıyın.
• Programı çocuklu tempoya göre kurun: günde bir “ana ibadet hedefi” ve bol dinlenme.

Yaşlılarla umre

Fıkhî kolaylık: Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre “hasta, yürüyemeyecek kadar yaşlı ve özürlü olanlar, tekerlekli sandalye ile tavaf ve sa’y yapabilirler” — bu durumda hiçbir ceza ve eksiklik yoktur. Yalnızca gücü yettiği hâlde sandalye kullanmak Hanefîlere göre dem gerektirir.^1,2 Sandalyede, abdesti bozmayacak şekilde (oturarak) uyuklamak tavafa zarar vermez.¹

**Tekerlekli sandalye ve elektrikli araç:**⁴

• Mescid-i Haram yönetimi, kimlik veya pasaport karşılığında ücretsiz standart tekerlekli sandalye verir.
• Tavaf ve sa’y için elektrikli araçlar (scooter) üst katlarda çalışır ve Tanaqol uygulamasından kiralanır. 2025–2026 fiyatları yaklaşık olarak tek kişilik araçla yalnız tavaf 57,5 SAR, yalnız sa’y 57,5 SAR, ikisi birlikte 115 SAR’dır; bir gün önceden rezervasyon önerilir.
• Kendi katlanır sandalyenizi de getirebilirsiniz; havayolları genellikle ücretsiz taşır.
• Sandalye ittirme hizmeti sunan kişilerle çalışacaksanız resmî, fişli hizmeti tercih edin.

Diğer tavsiyeler:

• Üst katlarda tavaf mesafesi belirgin uzar; araç kiralamak bu yüzden mantıklıdır.
• Oteli seçerken asansörlü ve Harem’e düz yolla ulaşan bir konum seçin (konaklama).
• Sıcak saatlerde (10.00–16.00) büyüklerinizi zorlamayın; tavafı gece serinliğine bırakın.
• İlaçlarını, raporlarını, yedek gözlük ve işitme cihazı pillerini el bagajında taşıyın.
• Umre Yolcusu Rehberi’nin uyarısı: Yaşlı, kilolu, tansiyon, kalp ve solunum hastaları **Hira ve Sevr mağaralarına çıkmamalıdır.**²
• Mescid-i Nebevî’de çok yaşlılar ve tekerlekli sandalyeyle gelenler Ravza’ya ayrı yerden alınır.²

Engelli ve özür sahibi yolcular

• Her iki Harem’de rampalar, asansörler, engelli tuvaletleri ve ayrılmış alanlar bulunur.
• Sürekli idrar kaçırma, sürekli kanama gibi bir özrü olan kişi, her namaz vakti için abdest alır ve o abdestle vakit çıkana kadar tavaf edebilir; vakit çıkarsa abdestini yenileyip kaldığı yerden devam eder. Abdest yenilemede ciddi zorluk varsa Mâlikî görüşüyle amel edilebilir.¹
• Tekerlekli sandalyedeki kişiye yardım için tavaf alanına giren, kendisi tavafa niyet etmeyen âdetli bir kadına ceza gerekmez.¹
• Dinimiz güçlük değil kolaylık diler: ayakta duramayan oturarak namaz kılar, yürüyemeyen araçla tavaf eder — hepsi tam ve geçerlidir.

Gidemeyecek durumda olanlar: vekâleten umre

Hanefîlere göre başkası adına yapılan umre geçerlidir; kişi kendi umresinin sevabını da başkasına bağışlayabilir.¹ Mekke’deyken Ten’îm’e çıkıp yaşlı bir yakınınız veya vefat etmiş anne-babanız adına niyet ederek yeni bir umre yapabilirsiniz. Ancak hatırlatalım: Diyanet, birden çok umre yerine çokça nafile tavaf yapmayı daha faziletli görür.¹