Medine ve Mescid-i Nebevî Ziyareti

Medine ziyareti umrenin bir parçası değildir; ama Efendimizin (s.a.s.) şehrine kadar gelip O’na uğramamak hiçbir müminin gönlünün razı olacağı şey değildir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Benim mescidimde kılınan bir namaz, Mescid-i Haram hariç diğer mescitlerde kılınan bin namazdan daha faziletlidir” (Buhârî, Fazlü’s-salât, 1; Müslim, Hac, 505–506). Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre bu fazilet yalnızca Ravza’ya değil, genişletilmiş alanlarıyla birlikte mescidin tamamına şamildir.²

Mescid-i Nebevî bugün avlusuyla birlikte yaklaşık 400.000 m²’lik bir alana yayılır ve aynı anda bir milyon kadar kişiyi alır.¹

Mescid-i Nebevî’de bulunma adabı

Umre Yolcusu Rehberi’nin tavsiyeleri:¹

• Medine’ye varınca otele yerleşilir, mümkünse gusül alınır, temiz elbiseler giyilir, güzel koku sürülür. Yol boyunca salavat artırılır.
• Mescide sağ ayakla, tevazu ve saygıyla girilir; kerahet vakti değilse iki rekât tahiyyetü’l-mescid namazı kılınır.
• Beş vakit namazı Mescid-i Nebevî’de kılmaya özen gösterilir; imkân oldukça oruç tutmak ve sadaka vermek müstehaptır.
• Peygamberimize sağlığında nasıl saygı gösterilmesi gerekiyorsa, vefatından sonra da öyle davranılır: Mescidinde ve kabrinin yanında yüksek sesle konuşulmaz, kabre fazla yaklaşılmaz, duvarlarına el ve yüz sürülmez, sırt veya göğüsle yaslanılmaz, etrafında tavaf edilmez.
• Medine’den ayrılırken tekrar gelme ümidiyle iki rekât namaz kılınıp dua edilir.

Peygamber Efendimize selam

Kabr-i saadet, mescidin kıble tarafındaki Yeşil Kubbe’nin altındaki Hücre-i Saâdet’tedir; Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer de vasiyetleri gereği buraya defnedilmiştir.¹

Sıraya girilerek kabr-i şerife doğru ilerlenir; “sanki Resûlullah hayattaymış gibi kemal-i edep ve hürmetle” selam verilir:^1,3

es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Resûlallah! es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Habîballah! es-Salâtü ve's-selâmü aleyke yâ Rahmeten li'l-âlemîn!

"Allah'ın selamı üzerine olsun ey Allah'ın Resûlü, ey Allah'ın Habibi, ey âlemlere rahmet olarak gönderilen Nebi."

Biraz ilerleyerek Hz. Ebû Bekir’e, sonra Hz. Ömer’e selam verilir. Uzun dua için durup kalabalık oluşturmak yerine selamı verip mescidin uygun bir yerinde dilediğiniz kadar dua etmek hem adaba hem düzene uygundur. Dua metinleri: Umre duaları — Medine’de.

Ravza-i Mutahhara ve randevu

Ravza, Hücre-i Saâdet ile minber arasındaki yaklaşık 22×15 metrelik bölümdür. Peygamberimiz “Evimle minberimin arası cennet bahçelerinden bir bahçedir; minberim de havzımın üzerindedir” buyurmuştur (Buhârî, Fadlu’s-salât fî Mescidi Mekke ve’l-Medîne, 5; Müslim, Hac, 502).^1,2

Ravza’da namaz kılmak randevuyla yapılır. Randevu Suudi Arabistan’ın resmî Nusuk uygulamasından ücretsiz alınır:^6,5

• Kadınlar ve erkekler için ayrı saat dilimleri vardır; uygulamada kendi bölümünüzden seçin. Yanlış bölümden alınan izinle girilemez.
• Planlı randevu kişi başına 365 günde bir verilmektedir; kontenjanlar çabuk dolduğundan randevunuzu Medine’ye varmadan önce alın.
• Randevu saatinden önce izin belgenizde yazan kapıya gidin (erkekler genellikle 37 numaralı kapıdan alınır). Mescitteki görevlilerin, varsa Diyanet görevlilerinin yönlendirmesine uyun.^1,5
• Kadınların girişinde kadın görevliler çanta ve üst araması yapar; bundan tedirgin olmayın. Çok yaşlılar ve tekerlekli sandalyeyle gelenler ayrı yerden alınır.¹
• İçeride kalış süresi kısadır: iki rekât namaz kılıp dua edin ve arkadan gelenlere yer açın. Rehberin uyarısıyla: *“Bir an evvel Ravza’ya ulaşmak için koşturmacalara, birbirini incitecek davranışlara meydan verilmemelidir."*¹

“40 vakit namaz” meselesi

Halk arasında “Medine’de sekiz gün kalıp 40 vakit namaz kılmak gerekir” kanaati yaygındır. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun değerlendirmesi:²

• Dayanağı olan rivayetin (Ahmed b. Hanbel, el-Müsned) sıhhati hadis âlimlerince tartışmalıdır; fıkıh eserlerinde de bu konuda vurgulu bir hüküm yoktur.
• Mescid-i Nebevî’de 40 vakit namaz kılmak “haccın ne farzı ne vacibi ne de sünnetidir.”
• Kalış süresi yeterli olan kişinin sayı hesabı yapmadan cemaatle namaza devam etmesi güzeldir; ama daha kısa kalmak zorunda olan, “kırk vakit kılamamanın bir eksiklik olacağı zannına” kapılmamalıdır.

Medine’de ziyaret yerleri

Umre Yolcusu Rehberi’nde anlatılan başlıca yerler:¹

• Cennetü’l-Bakî: Mescid-i Nebevî’nin hemen doğusundaki kabristan. Peygamberimizin bazı eşleri, çocukları, amcası Hz. Abbas, torunu Hz. Hasan, Hz. Osman, Ebû Hureyre ve binlerce sahabe burada medfundur. Peygamberimiz burayı sık sık ziyaret edip dua ederdi. Ziyaret saatleri sınırlıdır; genellikle sabah ve ikindi namazlarından sonra açılır. Kadınlar çoğunlukla dışarıdan selam verip dua eder.
• Kuba Mescidi: İslam’ın ilk mescidi; Medine’ye yaklaşık 5 km. Kur’an’da “ilk günden takva üzere kurulan mescit” olarak anılır (Tevbe, 9/108). Peygamberimiz: “Her kim güzelce abdest aldıktan sonra Kuba Mescidi’nde iki rekât namaz kılarsa umre yapmış gibi sevap kazanır” (İbn Mâce, İkâme, 197). Otelden abdestli çıkıp gitmek sünnete uygundur.
• Uhud Şehitliği: Medine’nin 5 km kuzeyi. Hz. Hamza, Abdullah b. Cübeyr ve Mus’ab b. Umeyr gibi şehitler burada medfundur. Peygamberimiz Uhud şehitlerini sık sık ziyaret eder, “Uhud bizi sever, biz de onu severiz” buyururdu (Buhârî, Cihad, 71).
• Mescid-i Kıbleteyn: Kıblenin Kudüs’ten Kâbe’ye çevrildiği ayetin (Bakara, 2/144) indiği mescit.
• Cuma Mescidi: Peygamberimizin ilk cuma namazını kıldırdığı yer, Kuba’ya yakın.
• Gamâme Mescidi ve yanındaki Ebû Bekir, Ömer, Ali mescitleri: Peygamberimizin bayram namazlarını kıldırdığı musalla.
• Yedi Mescitler: Hendek Savaşı’nın hatırasını taşıyan bölge.
• Hicaz Demiryolu Medine İstasyonu ve Anberiye (Hamidiye) Mescidi: Sultan II. Abdülhamid döneminden kalan Osmanlı eserleri.
• Zülhuleyfe (Mîkat) Mescidi: Medine’den Mekke’ye giderken ihrama girilen yer (ayrıntı).

Bu ziyaretler taksiyle veya kısa turlarla yarım güne sığar. Hepsi güzeldir, ama hiçbiri şart değildir — Medine’nin özü, Mescid-i Nebevî’de geçirdiğiniz vakittir. Fotoğraflı tarihî bilgi için Diyanet’in Kutsal Topraklar Rehberi’ne bakabilirsiniz.⁴

Kaç gün kalmalı?

Yaygın ve dengeli uygulama 2–4 gündür. Medine’ye inip programa buradan başlarsanız dinlenmiş olarak Mekke’ye geçer, umrenizi zinde yaparsınız (uçak bileti rehberi).

İlgili sayfalar: Nusuk ve vize · Mekke’de nafile ibadet ve ziyaretler · Örnek program